Orrusta við Berlín

Orrusta við Berlín

Orrustan við Berlín var síðasta stóra orrustan í Evrópa í síðari heimsstyrjöldinni. Það leiddi til uppgjafar þýska hersins og lok stjórnar Adolfs Hitlers.

Hvenær fór orrustan við Berlín fram?

Bardaginn hófst 16. apríl 1945 og stóð til 2. maí 1945.

Hver barðist í orrustunni við Berlín?

Orrustan var fyrst og fremst háð milli þýska hersins og sovéska hersins. Sovéski herinn var miklu meiri en Þjóðverjar. Sovétmenn höfðu yfir 2.500.000 hermenn, 7.500 flugvélar og 6.250 skriðdreka. Þjóðverjar höfðu um 1.000.000 hermenn, 2.200 flugvélar og 1.500 skriðdreka.

Það sem var eftir af þýska hernum var illa búið til bardaga. Margir þýsku hermannanna voru veikir, særðir eða sveltir. Í örvæntingu við hermenn voru þýska herinn ungir strákar og gamlir menn.



Hverjir voru foringjarnir?

Æðsti yfirmaður sovéska hersins var Georgy Zhukov. Yfirmenn undir hans stjórn voru meðal annars Vasily Chuikov og Ivan Konev. Á þýska, Þjóðverji, þýskur megin var Adolf Hitler, sem var eftir í Berlín til að hjálpa til við stjórnun og leiða varnir borgarinnar, auk herforingjanna Gotthard Heinrici og Helmuth Reymann.

Sovétárásin

Orrustan hófst 16. apríl þegar Sovétmenn réðust meðfram Oder-ánni nálægt Berlín. Þeir sigruðu fljótt þýsku hersveitirnar utan Berlínar og komust áfram í borginni.

Bardaginn

20. apríl hófu Sovétmenn loftárásir á Berlín. Þeir unnu sig um borgina og höfðu það alveg umkringt á nokkrum dögum. Á þessum tímapunkti fór Hitler að átta sig á því að hann ætlaði að tapa bardaga. Hann reyndi í örvæntingu að flytja þýskan her frá Vestur-Þýskalandi til Berlínar til að bjarga borginni.

Þegar Sovétmenn komu inn í borgina urðu bardagarnir harðir. Með borgina í rúst og göturnar fullar af rústum, voru skriðdrekar að litlu gagni og mikill bardaginn var hönd í hönd og bygging til byggingar. 30. apríl voru Sovétmenn að nálgast miðbæinn og Þjóðverjar voru að verða skotfærir. Á þessum tímapunkti viðurkenndi Hitler ósigur og svipti sig lífi ásamt nýju konunni sinni, Evu Braun.

Þjóðverjar gefast upp

Nóttina 1. maí reyndu flestir þýsku hermennirnir sem eftir voru að brjótast út úr borginni og flýja að vesturvígstöðvunum. Fáir þeirra komust út. Daginn eftir, 2. maí, gáfu þýsku hershöfðingjarnir í Berlín sig undir sovéska hernum. Aðeins nokkrum dögum síðar, 7. maí 1945, undirrituðu þeir sem eftir voru leiðtogar Þýskalands nasista skilyrðislausa uppgjöf til bandamanna og stríðinu í Evrópu var lokið.

Rústir á götum Berlínar
Rústaðar byggingar í Berlín
Heimild: Her Film and Photographic Unit
Úrslit

Orrustan við Berlín leiddi til uppgjafar þýska hersins og dauða Adolfs Hitlers (með sjálfsvígi). Þetta var stórsigur fyrir Sovétríkin og bandamenn. Bardaginn tók þó sinn toll af báðum hliðum. Um það bil 81.000 hermenn Sovétríkjanna voru drepnir og aðrir 280.000 særðust. Um það bil 92.000 þýskir hermenn voru drepnir með 220.000 særða. Borgin Berlín minnkaði í rúst og um 22.000 þýskir borgarar voru drepnir.

Athyglisverðar staðreyndir um orrustuna við Berlín
  • Um 150.000 pólskir hermenn börðust við hlið Sovétríkjanna.
  • Sumir sagnfræðingar telja að leiðtogi Sovétríkjanna, Joseph Stalin, hafi verið að flýta sér að ná Berlín fyrir hinum bandalagsríkjunum svo hann gæti varðveitt leyndarmál þýskra kjarnorkurannsókna fyrir sig.
  • Pólland fagnar fánadegi sínum 2. maí til að minnast þess dags sem það reisti pólska fánann yfir Berlín í sigri.
  • Orrustan skildi yfir milljón Þjóðverja án heimila, hreins vatns eða matar.